Geckolepis megalepis (Balık pullu geko)


Geckolepis megalepis (Balık pullu geko)
Geckolepis megalepis (Balık pullu geko)

Keşfedilen yeni bir Geko, avcılardan kurtulabilmek için anlık olarak deri değişimi yapabiliyor!

İnsanlar bir şeylerden ürktükleri zaman, “kendi derilerinden fırladıklarını” söylerler. Yeni keşfedilen bu geko türü, bu söylemin biyolojik bir emsali olduğunu gösteriyor.

Geckolepis megalepis, Geckolepis cinsindeki “balık pullu gekolar” olarak adlandırılan, vücutlarına oldukça gevşek bir şekilde bağlı olan ve avcılardan kurtulmalarını sağlayan bir deriye sahip birkaç gekodan bir tanesi. Bütün gekoların, avcılardan kurtulmak için bu taktiği kullandığı biliniyordu ancak G. Megalepis bu durumu “hızlı soyunabilme” başarısıyla çok daha farklı bir seviyeye taşıdı.

“onu yakalayana kadar bir balık gibi görünüyor, daha sonrasında ise çıplak tavuk göğsüne benziyor.” Araştırmacı Mark D.Scherz bu cümleleri The New York Times için sarf etti.

Scherz ve ekibi, yakınlarda yayınlanan bir araştırmada, Geckolepis cinsine ait yeni bir üyenin 75 yıldan beri ilk defa keşfedildiğini ve Madagaskar yerlisi olan bağımsız bir tür olarak tanımlandığını duyurdu.

Geckolepis derisini bu kadar kolay ve hızlı sökülebilir yapan şey, her bir pul plakasının gekonun vücudu boyunca, önceden belirli olan yırtık bölgeler ve her bir pul plakasının çok gevşek bir şekilde canlının bedenine tutunuyor olmasıdır.

G.megalepis’in savunması, kuzenlerine göre daha üstündür çünkü plakaları, herhangi bir gekonunkinden daha büyük pullardan oluşmaktadır ve genellkile bu durum gekolar arasında anlamlı bir fark oluşturur. Bu büyük ölçekli pullar, kertenkelenin vücut uzunluğunun %8’ini kaplar ki bu durum insan vücudu için, Sherz’in benzetmesiyle, elimizin boyutunun vücudumuza oranı şeklindedir.

Her pul için, deri yapışma bölgelerine oranla bu kadar bol bir yüzey alanı ile herhangi bir şeye sürtünme sırasında daha büyük miktarda koruma sağlayacaktır. Ekip, G.mefalepis’in, bu sistemle zırhını daha kolay bırakıp kaçabileceğini hipotetik olarak öne sürdü. Bu demektir ki, kertenkelenin pulları aslında çok fazla koruma sağlamak yerine, avcılar tehlikeli olacak derecede yakına geldiklerinde onları şaşırtmayı ve yanlış yönlendirmeyi sağlıyor.

“Scherz, New York Times gazetesinde, Nicholas St Fleur’a “bunun bir tür koruyucu olduğunu düşünebilirsiniz, ancak gerçekte onu yemek isteyen dişler ve tırnaklar için bloklama sağlayan bir yem” şeklinde konuştu. “pullar avcının çenesine ve tırnaklarına takılarak, gekonun çıplak ve canlı kaçması için zaman kazandırır”

Belki biraz aptalca görünüyor ve saydam ama hâlâ hayatta ve nefes alıyor.

G.megalepsis’i araştırırken karşılaşılan zorluklardan biri de, onu diğer geko türlerinden ayırmayı sağlayacak bir sonuç bulmaktı. Sürüngenleri tanımlamada anahtar bir metod olan “pulların” bu kadar kolay çıkabiliyor olması da işleri zorlaştırdı.

Geçmişte araştırmacılar, mümkün olduğunca nazik bir şekilde, pullara zarar vermeden ve yerinden oynatmadan, balık pullu gekoları yakalamak için yün pamuk kullanma yoluna başvurdular.

Ekip aynı zamanda bu çalışma için, kertenkelenin iç kısımlarının 3D-X ışını taramasını sağlayan mikro bilgisayarlı tomografi (micro-CT) kullandı.

Scherz, bir basın bülteninde “Geckolepis konusunda çerçevenin biraz dışında düşünmek zorundasınız” dedi. “onları kimliklendirmek tam bir kâbus. Dolayısıyla biz de iskeletlerini almak ve oradaki özellikleri belirlemek için mikro-BT’ye geçtik.” Taramalar sayesinde, kafatası özellikleri ekibin G. megalepis’i diğer balık pullu kertenkele türlerinden ayırmasına yardımcı oldu.

Bir başka zıtlık ise, gekonun pullarını kolayca rejenere edebilmesiydi. Diğer balık pullu gekolar da bu yeteneğe sahip ancak G.megalepis için bu yalnızca birkaç haftalık bir süreç ve üstelik yenilenme sonunda herhangi bir yara, çizik vb. bir iz kalıyor gibi de görünmüyor. Araştırmacılar, hayvanlar için kolaylıkla yeniden büyütülebilen pullara bağlı bu mekanizmanın enerjetik anlamda oldukça maliyetli olabileceğini düşünüyor ancak evrimsel açıdan alternatifi olacağından da eminler.

“pulları yenilemenin maliyeti ne olursa olsun, hayatınızı bir avcı yüzünden kaybetmek kadar büyük olamaz” dedi Scherz Mindy Weisberger’a Live Science’ta. “dolayısıyla maliyet çok büyük olsa bile buna değecektir. Bu oldukça ilginç bir evrimsel strateji”

kaynak

Şahane Şahane
8
Şahane
Keyifli Keyifli
9
Keyifli
Sevdim Sevdim
4
Sevdim
Garip Garip
4
Garip
Fena Değil Fena Değil
0
Fena Değil
Yetersiz Yetersiz
0
Yetersiz
avatar
wpDiscuz

Geckolepis megalepis (Balık pullu geko)

Hesabınız yok mu?
kayıt ol

Geri dön
giriş yap

Hesabın var mı? >>
giriş yap

Makale
Görsel