Gönderen Konu: Mantar Hastalıkları 1  (Okunma sayısı 2857 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Hüseyin

  • Moderatör
  • Primat
  • ***
  • İleti: 176
  • Başarı Puanı +130/-0
Mantar Hastalıkları 1
« : 20 Temmuz 2011, 17:45:10 »
MANTAR HASTALIKLARI
Mantar hastalıkları dört ana başlık altında incelenebilir:
1. Yüzeyel ve kutanöz mikozlar: Ptyriasis versicolor, piedra, dermatofitoz.
2. Subkutan mikozlar: Sporotrikoz, maduromikoz-miçetoma, kromomikoz.
3. Sistemik mikozlar: Blastomikoz, histoplazmoz, koksidioidomikoz.
4. Fırsatçı mikozlar: Kriptokokkoz, kandidoz, asperjilloz, mukormikoz vb.
YÜZEYEL VE KUTANÖZ MİKOZLAR, SORUMLU ETKENLER
YÜZEYEL MİKOZLAR
Organizmanın keratin içeren saç, stratum corneum ve tırnaklar gibi yapılarını tutarlar.
PITYRIASIS VERSICOLOR
Etken, lipofilik bir mantar olan ve normalde cildin yağ bezleri çevresinde kommensal olarak yaşayan
Malassezia furfur’dur. Üremek için yağ asitlerine gereksindikleri için ciltteki sebumdan zengin bölgelerde
kolayca kazınabilen seboreik hiperkeratoz tarzında bir hastalık oluşturur. Gövdenin üst kısmında, sırt ve
boyunda kahverenginde yuvarlak-oval ve renk değişimi dışında belirti vermeyen lezyonlar vardır. Lipidden
zengin parenteral nütrisyon uygulananlarda ise kateter kaynaklı invazif hastalık tablolarına yol açabilir.
Yuvarlak maya formları ve kısa hifler halinde ürer (spagetti ve köfte görünümü).
PIEDRA
Saç ve kılın mantar infeksiyonudur. Önemli özellik, saç ya da kılı çevreleyen renkli nodüllerin bulunmasıdır.
Saç ya da kılın bu bölgelerde kopmasına yol açabilir.
a) Siyah piedra: Sadece saçta, uç kısımlarda görülen siyah ve sert nodüllerdir. Etken Piedraia
hortae’dir. Hastalıklı saçların kesilmesi ile tedavi edilir.
b) Beyaz piedra: Saç ve kıllı bölgelerde görülen yumuşak, sarımsı nodüllerdir. Etken Trichosporon
beigelii’dir. Bu bölge kıllarının kesilmesi ve topikal fungusitlerin uygulanması ile tedavi
edilebilmektedir.
KUTANÖZ MİKOZLAR
Büyük çoğunluğundan, dermatofit mantarlar sorumludur. Epidermis ve dermisin yanı sıra, saç ve tırnağın
derin dokularını da tutarlar. Oluşturdukları hastalık tablosuna dermatofitoz adı verilir. Candida türleri de
inguinal, meme altı gibi nemli bölgelerinde kızarıklık, eksüdatif inflamasyonlar şeklinde kutanöz mikozlara yol
açabilirse de nadirdir.
DERMATOFİT MANTARLAR
Dermatofit mantarlar, keratinize dokulara tropizmi olan, ancak onun varlığında infeksiyon oluşturabilen,
keratinaz enzimi üreten küf mantarlarıdır. Çoğunluğu saprofitik toprak mantarlarından köken almıştır.
• Trichophyton: Trichophyton rubrum, Trichophyton schoenleinii, Trichophyton mentagrophytes var
interdigitale ve Trichophyton tonsurans dermatofitozdan soyutlanan en sık Trichophyton türleridir.
Genelde mikrokonidyum yaparlar. Hem saç hem cilt hem de tırnağı infekte ederler.
• Microsporum: Microsporum canis, Microsporum audouinii, Microsporum gypseum önemli türlerdir.
Çoğunlukla makrokonidyumlar yaparlar. Saçı ve deriyi tutarken, asla tırnağı etkilemezler.
• Epidermophyton: Tek tür Epidermophyton floccosum’dur. Mikrokonidyumu bulunmaz. Cildi ve
tırnakları tutarken asla saç infeksiyonuna yol açmaz.
DERMATOFİTOZ
Bulaşta dermatofit hiflerindeki artrosporlar rol oynar. Tipik dermatofitoz lezyonlarına tinea adı verilir. Anüler,
pullanmış, kaşıntılı, ciltten kabarık ve hızla yayılan lezyonlardır. Lezyonun ortasında çok az inflamasyon
vardır, dış sınırı ise kırmızı renktedir. Zoofilik dermatofitlerle gelişenler daha çok inflamasyonla ve hatta
püstüllerle (kerion) seyreder. Antropofilik dermatofitlerle gelişenler ise kronikleşmeye daha meyillidir.
Klinik özellikler:
1. Tinea capitis: Çocukluk çağı hastalığıdır ve bu dönemde de görülen en sık dermatofitozdur.
• Saç gövdesinin dışını manşon şeklinde sararak infekte eden
Microsporum canis ve Trichophyton verrucosum, ektotriks
infeksiyona yol açar. Saçlar, cildin birkaç mm üstünden kırılır.
• Saç kökü ve içinin infeksiyonuna endotriks infeksiyon denir.
Çocuklarda en sık etken Trichophyton tonsurans’tır. Saç, ciltten çıkış
yerinde kırılır.
• Trichophyton schoenleinii, saçı medullasına kadar invaze eder. Saç içinde tüneller oluşturur. Bölgesel
ve kalıcı kelliğe yol açar. Saçlı deride inflamasyon ve pis kokulu kabuklanma (skutula) görülür. Oluşan
tabloya favus denir.
Özellikle ektotriks infeksiyonlarda olay eskidikçe lezyon piyojen karakter kazanır. Buna kerion celsi denir.
Keriona yol açan en sık etken Trichophyton verrucosum’dur. Tüm olgular düşünüldüğünde en sık
etkenler; Trichophyton tonsurans, Microsporum andouinii ve Microsporum canis‘dir.
2. Tinea barbae: Hayvancılıkla uğraşanların hastalığıdır. Trichophyton verrucosum (en sık), Trichophyton
rubrum ve Trichophyton mentagrophytes var. interdigitale tarafından oluşturulan sakal cildi
dermatofitozudur. Sıklıkla bakteriyel süperinfeksiyonlarla komplikedir.
3. Tinea corporis: Sıcak ve nemli coğrafyada yaşayanların hastalığıdır. Çocuklarda daha sık görülür.
Gövdenin herhangi bir yerinde, çoğunlukla kol ve gövdede gelişir. Püstül ve folliküler papülden ibaret
belirgin bir kenar sınırı olan ve ortası az inflame, kaşıntılı cilt lezyonları meydana gelir. En sık etkenler
Trichophyton rubrum ve Microsporum canis'dir.
4. Tinea inguinalis (cruris): Kasıklarda gelişen kaşıntılı dermatofitozdur. Genç erkek (asker, atlet)
hastalığıdır. Etkenleri Epidermophyton floccosum veya Trichophyton rubrum’dur.
5. Tinea pedis (atlet ayağı): Karşılaşılan en sık dermatofitozdur. Olguların çoğunluğunda en fazla saptanan
etkenler (sırası ile) Trichophyton rubrum ve Trichophyton mentagrophytes var. interdigitale’dir. Bulaşma,
yüzme havuzundan veya ıslak banyo zemini ile temas halinde gerçekleşir. En sık komplikasyonu,
bakteriyel sellülit, ayak tırnağına veya ayak sırtına, bacak cildine fungal invazyondur.
Tinea pedis'li bazı hastalarda; tinea bölgesi dışında, genellikle el parmaklarında dermatofitid veya kısaca
id reaksiyonu adı verilen bir tablo tanımlanmıştır. Mantar antijenlerine karşı gelişen bir hipersensitivite
reaksiyonudur. Tinea pedis tedavi edilince kendiliğinden iyileşir.
6. Tinea manuum: Ellerin fungal bir infeksiyonudur. Tinea pedis’e göre çok daha nadir görülür. El sırtında
veya parmaklarda görülür. Doğal olarak sorumlu olan etken de sıklıkla Trichophyton rubrum’dur.
7. Tinea unguium: Dermatofit nedenli bir tür onikomikozdur. En sık etkenler (sırası ile); Trichophyton
rubrum ve Trichophyton mentagrophytes var. interdigitale'dir.
8. Derin dermatofitozlar: Çok nadir bir tablo olup, immün sistemi sorunlu olan hastalarda lenfatik yayılımla
invazyon gelişebilir.
Dermatofitozlarda laboratuvar tanı: Saç dermatofitozu olgularında filtre edilmiş UV ışınları (Wood's light)
ile tanıya varılabilir:
• Microsporum türleri: Parlak yeşil floresan verirler.
• Trichophyton türleri: Trichophyton schoenleinii donuk yeşil renkte floresan verir. Diğer Trichophyton
türleri floresan vermezler.
İnfekte doku kazıntıları %10'luk KOH ile muamele edilerek hazırlanan preparatlar ışık mikroskobunda
incelenir. Kalkoflor beyazı ve laktofenol pamuk mavisi ile boyanabilir.
SUBKUTANÖZ MİKOZLAR VE SORUMLU ETKENLER
SPOROTRİKOZ
Sporothrix schenckii dimorfik bitki mantarları tarafından oluşturulur.
1. Lenfo-kutanöz sporotrikoz: Olguların %80’inde görülen klinik
tablodur. Travma sonucu bitkilerden bulaşır (çiçekçi hastalığı).
Bulaşın olduğu ekstremite bölgesinde tipik olarak ağrısız eritematöz
subkutan nodüller gelişir, ülserleşir. Bölge lenfatikleri kalın olarak
ele gelir. Lenfatiklerde sert şişlikler oluşur.
2. Ekstrakutanöz sporotrikoz: Osteoartiküler veya pulmoner hastalık
tabloları görülebilir.
Doku incelemesinde sarkoidozdaki gibi asteroid cisimler görülür. Lenfokutanöz
sporotrikoz oral KI ile tedavi edilir. Daha modern bir seçenek,
itrokonazoldür. Sistemik tablolarda amfoterisin-B veya flukonazol tercih edilir.
MADUROMİKOZ (MİÇETOM - MADURA AYAĞI)
Ağrısız şişlikler ve tedavisiz olgularda ileri derecede şekil bozuklukları ile
seyreden cilt altı mikozlarıdır.
1. Gerçek mantarlar: Miçetomların yarısını oluştururlar. Mantarlar
nedeniyle gelişen miçetomlara ömiçetom adı verilir.
Madurella mycetomatis (tüm dünyada, en sık mantar)
Aspergillus flavus ve Aspergillus nidulans
Diğer bazı mantarlar (Acremonium, Fusarium türleri)
2. Bakteriler: Nocardia türleri ve diğer aerop Actinomycetes türleri,
başlıca bakteriyel miçetom etkenleridir. Actinomycetes nedenli
miçetomlara aktinomiçetom denir.
Nocardia brasiliensis (Amerika kıt’ası ve orta Afrika’da en sık)
Nocardia asteroides (Uzakdoğu’da en sık, tüm dünyada görülüyor)
En çok ayak sırtında; nadiren eller, kafa ve boyunda; yaralanan ve toprakla temas eden bölgelerde gelişir.
Önemli triad; ayakta miçetom+endure şişlik+cerahat boşaldıktan sonra çok sayıda boşluk.
Tedavide cerrahi eksizyon, çoğu zaman radikal bir temizleme sağlayamaz, nüks sıktır. Bu nedenle tedavide
medikal yaklaşım da şarttır. Mantar nedenlilerde en az 10 ay süreyle ketokonazol ve dirençli olgularda
tercihen lipozomal amfoterisin-B kullanılır. Aktinomiçetomda ise çok uzun
süre (yıllarca?) ko-trimoksazol veya penisilinler kullanılır.
KROMOMİKOZ
Cilt ve cilt altında lokalize kronik fungal infeksiyondur. Lezyonlar; tipik
olarak verriköz, sklerotik ve hiperplazik cilt değişiklikleri şeklinde görülen
keratolitik apselerden ibarettir. En sık etken Fonsecaea pedrosoi’dir. Lenfatik yayılımla daha uzak
bölgelere ulaşabildiği gibi, lenfadenit nedeni ile tıkanma sonucu bölgede lenfödem, hatta elefantiyaz
gelişimine de yol açabilir.
Lezyonlardan alınan kazıntıda tipik kahverengi hiflerin ve birleşik halde duran, bölünmemiş mantar hücresi
kümelerinin (sklerotik cisimler) görülmesi veya kültür ile tanıya varılabilir. Tedavide lezyon küçükken cerrahi
olarak veya kriyoşirurjikal olarak çıkarılması yeterli olabilir. Tedavide bir yıl süreyle itrokonazol kullanılır.
SİSTEMİK MİKOZLAR VE SORUMLU ETKENLER
Sistemik mikozlarda, immünitenin fungal patojenlere karşı gösterdiği yanıt sonucunda granülomlar gelişir.
Bu olay, Tip IV ADR'nin bir sonucudur.
HISTOPLASMA CAPSULATUM-HİSTOPLAZMOZ
Etken: Difazik toprak mantarıdır. İnsanda mağara hastalığına yol açar. Kuş ve yarasa dışkısıyla bulaşmış
mağara toprağında fazlaca mikrokonidya vardır. 260C'da kültür ortamı ve doğada; ince, dallanmış septalı
hifler ve uçlarında tüberküllü (çıkıntılı, küresel) makro ve ayrıca mikrokonidyumlar halinde bulunurlar.
Mikrokonidyumlarla bulaşırlar. İnsan dokularında maya formuna dönüşürler, intrasellüler olarak yaşarlar.
Patogenez: Bulaş yolu kontamine aerosollerdir. Mikrokonidyumlar inhale edilince akciğer makrofajlarınca
tutulur ve etkisizleştirilir. Mikrokonidyumlara yeterli yanıt geliştiremeyen hastalarda ise ya ilk infeksiyonda ya
da reaktivasyon sonucu dissemine hastalık ortaya çıkar. Tüberküloza çok benzeyen bir hastalıktır.
Klinik özellikler:
1. Asemptomatik infeksiyon: Sadece akciğer filminde belirlenir.
2. Primer akut akciğer hastalığı: Grip gibi tablo, hiler LAP, akciğer infiltrasyonu ile erişkinlerin primer
tüberkülozuna (Ghon kompleksine) benzer.
3. Kronik kaviter hastalık: Öksürük, pürülan balgam, hemoptizi, dispne; apekste kavite, akciğer
infiltrasyonu görülür. Reaktivasyon sonucu gelişen apikal akciğer tüberkülozuna benzer.
4. Progressif dissemine hastalık: İmmünitesi defektif veya bir nedenle baskılanmış hastalarda septik ateş,
özellikle AIDS olgularında dil ve farinkste ülserler, hepatosplenomegali, LAP gelişir, fatal seyreder.
Miliyer tüberküloza benzetilebilir.
Tanı: Bronkoalveoler lavaj ve idrar-kan-biyopsi materyalinin Giemsa yöntemiyle boyanması sonucunda,
makrofajlar içinde tomurcuklanmış, küçük, oval maya hücrelerinin belirlenmesi ile tanı konur. Kültürde
uzun süre bekletilirse maya formuna dönüşebilir. Cilt testleri ve serolojik testler de tanıya ulaştırabilir.
Tedavi: Progressif akciğer hastalığında itrokonazol seçilecek ilk ilaçtır. Disseminasyon söz konusu ise
amfoterisin-B kullanılmalıdır. Tüm olgularda ikinci seçenek ketokonazol veya flukonazoldür.

Devamı var.. Kaynak: drtus.com

Seo4Smf Tags: hastalklar mantar 
Tıklayın, konuyu kendi sosyal ağlarınızda paylaşın.


 


Mantar Hastalıkları 1 Related Topics

Mantar Hastalıkları 2
COCCIDIOIDES IMMITIS-KOKSİDİOİDOMİKOZ Etiyopatogenez: Tozlardaki küf formu; ip gibi uç uca eklenmiş, her biri fıçı gibi, bazılar... Continue..

Gösterim: 2113 - Yanıt: 0 - Başlatan:Hüseyin
Mantar Hastalıkları 3
ZİGOMİKOZ (MUKORMİKOZ, FİKOMİKOZ) ETKENLERİ Etkenler: Mukormikoz; saprofit küf mantarlarından olan Zygomycetes içinde yer alan (... Continue..

Gösterim: 797 - Yanıt: 0 - Başlatan:Hüseyin
Araç İçinde Hastalıklara Yol Açan Mikroplara Dikkat
Özellikle soğuk havalarda araç camlarının açılmaması, içeride var olan bakterilerin çoğalmasına sebep oluyor. Araç içlerinde göz... Continue..

Gösterim: 887 - Yanıt: 0 - Başlatan:Müşerref Özdaş
Sıtma başka hangi hastalıklara yol açabilir?
[html] Continue..

Gösterim: 724 - Yanıt: 0 - Başlatan:Cenk Önsoy
Golden köpeğimizi evsahibimizle uyuşmazlıklarımızdan dolayı yuvalandırıyoruz.
Sn Gülkanat iletisidir: Likör isimli 11 aylık köpeğimizi evsahibimizle uyuşmazlıklarımızdan dolayı yuvalandırıyoruz. Aşı karnesi... Continue..

Gösterim: 916 - Yanıt: 0 - Başlatan:Cenk Önsoy

Biyoloji Günlüğü
Site tasarım ve düzenlemesi Cenk Önsoy'a aittir.